Vulkanen zijn indrukwekkende natuurlijke verschijnselen die de planeet Aarde vormgeven. Zo vormen vulkanen nieuw gesteente, nieuwe landschappen en nieuwe aardkorst. Deze opbouwende functie is echter niet wat sommige vulkanen zo beroemd maakt. Het zijn de destructieve gevolgen van erupties uit het verleden die ons verschillende beroemde vulkanen hebben opgeleverd.
Wat maakt sommige vulkanen beroemd?
De meeste beroemde vulkanen zijn bekend vanwege hun destructieve en dodelijke erupties uit het verleden. Sommige van de grootste erupties uit het verleden eisten duizenden tot tienduizenden levens. Vaak als direct gevolg van de eruptie (zoals door pyroclastische stromen, lahars, vulkanische as, vulkanische gassen, tsunami’s, aardbevingen of lavastromen) of als indirect gevolg (zoals door uitbraken van ziektes of hongersnood). Diverse uitbarstingen waren zó grootschalig, dat er een meetbare (tijdelijke) impact op het klimaat plaatsvond.
Vulkanen kunnen ook bekend zijn, omdat ze hinder veroorzaken voor het vliegverkeer, zoals de in 2010 tot uitbarsting gekomen IJslandse Eyjafjallajökull-vulkaan. De uitbarsting van deze vulkaan leidde tot sluiting van het luchtruim boven een groot deel van het Europa van 14 april tot 19 april 2010.
Verschillende vulkanen zijn dus zó beroemd geworden vanwege de grote impact die zij hebben gehad op de mens, de natuur en soms zelfs het klimaat.
Wereldwijd actieve vulkanen en uitbarstingen
Er zijn ongeveer 1.350 actieve vulkanen wereldwijd die in het holocene tijdperk (de laatste 11.700 jaar) tot uitbarsting zijn gekomen. Jaarlijks vinden er tussen de 50 en 70 vulkaanuitbarstingen plaats. De meeste uitbarstingen gebeuren in onbewoond gebied, waardoor alleen de grootste uitbarstingen de grootschalige aandacht in de media halen.
Beroemde vulkanen
Enkele van de meest beroemde vulkanen (bekend geworden door hun destructieve uitbarstingen) zijn: Vesuvius, Tambora, Krakatau, Pinatubo en Mount Saint Helens.
Vesuvius (Italië)
De Vesuvius (Italië) is één van de meest beroemde vulkanen ter wereld vanwege de verwoestende uitbarsting in 79 na Christus. Daarbij werden de Romeinse steden Pompeii en Herculaneum bedolven onder een laag as en puimsteen. Er vielen duizenden doden. Tegenwoordig wonen circa 3 miljoen mensen rond de Vesuvius. Daarmee is dit het dichtst bevolkte vulkanische gebied ter wereld, wat een potentieel gevaar vormt bij toekomstige uitbarstingen.
Tambora (Indonesië)
De gigantische uitbarsting van de Tambora (Indonesië) in 1815 was de dodelijkste eruptie sinds mensenheugenis. Met naar schatting 92.000 doden door de directe eruptie, hongersnood en uitbraak van ziektes. Het veroorzaakte ook het ‘jaar zonder zomer’ in 1816, wat leidde tot grote oogstverliezen wereldwijd.
Krakatau (Indonesië)
De vulkaan Krakatau (Indonesië) is beroemd vanwege één van de krachtigste erupties ooit, die plaatsvond in 1883. Die een tsunami van 22 meter hoog veroorzaakte en ruim 36.000 mensen het leven kostte. De explosie was wereldwijd hoorbaar en de aswolk reikte tot 50 kilometer hoogte. De enorme hoeveelheid vulkanische as en gassen in de stratosfeer leidde tot een tijdelijke wereldwijde afkoeling.
Pinatubo (Filipijnen)
De Pinatubo (Filipijnen) veroorzaakte in 1991 een krachtige eruptie. Dankzij tijdige evacuaties vielen hierbij “slechts” 300 doden. Maar door de enorme uitstoot van vulkanische as en gassen daalde de temperatuur wereldwijd tijdelijk met 0,5 °C.
Mount Saint Helens (Verenigde Staten)
De vulkaan Mount Saint Helens is één van de meest beroemde vulkanen van de Verenigde Staten. In 1980 barstte deze vulkaan uit met een krachtige explosie, waarbij ondanks evacuaties zo’n 57 mensen overleden.
Etna (Italië)
De vulkaan Etna (Italië) is één van de meest actieve en beroemde vulkanen in Europa. Etna barst zeer regelmatig uit en is ook een belangrijke toeristische trekpleister.
Andere bekende vulkanen
Enkele andere beroemde vulkanen zijn Stromboli, Merapi (Indonesië), Santorini (Griekenland) en Eyjafjallajökull (IJsland).
Beroemde vulkanen
Wat je hier leert
Leer hier meer over verschillende van de beroemdste vulkanen ter wereld.
