De beste informatie over vulkanen in het Nederlands

asregen

Asregen (of tefra-val) is het neerdwarrelen van vulkanisch as dat bij een explosieve vulkaanuitbarsting in de atmosfeer terechtkomt en een aswolk vormt, die vervolgens door de wind wordt getransporteerd. Na verloop van tijd valt deze vulkanische as weer terug naar de aarde als asregen. Vanwege de gevaren die vulkanische as kan vormen voor de gezondheid én de potentiele economische schade die het oplevert is asregen één van de gevaren van vulkanische erupties.

Tijdens een explosieve vulkaanuitbarsting wordt vulkanische as en ander pyroclastisch materiaal (tefra) hoog de lucht in geslingerd. Omdat vulkanisch as erg licht is, kan het bij een grote explosieve eruptie hoog in de stratosfeer terecht komen. Eenmaal in de stratosfeer wordt de vulkanische as door de sterke luchtstroom aldaar over grote afstanden door de atmosfeer verplaatst.

Uiteindelijk zal het as weer naar het aardoppervlak terugkeren, dit gebeurt in de vorm van een asregen of tefra-val. Onderstaande foto toont een asregen in de stad Yakima, Washington (VS) na de bekende uitbarsting van Mount St. Helens op 18 mei 1980.

Asregen in de stad Yakima, Washington na de uitbarsting van Mount St. Helens van 18 mei 1980.
Asregen in de stad Yakima, Washington na de uitbarsting van Mount St. Helens van 18 mei 1980. Ruim 130 km van de vulkaan verwijderd.

Gevaren van asregen

Tijdens een ernstige asregen kan de lucht er nevelig en geel uitzien en kan de lichtintensiteit erg afnemen. Ook kunnen dorpen onder een dikke laag as komen te liggen. Een bekend voorbeeld hiervan is de stad Pompei, die als gevolg van een asregen onder een dikke laag vulkanische as verdween.

Vulkanische as is niet giftig, maar het inademen ervan kan problemen veroorzaken voor mensen met ademhalingsziekten, zoals astma. Vulkanische as bestaat namelijk uit zeer kleine, scherpe stukjes gesteente die zo klein zijn, dat ze bij het inademen tot in de longblaasjes door kunnen dringen. In de longblaasjes kunnen deze scherpe deeltjes veel schade aanrichten. Bij mensen waarbij de longen al minder goed functioneren, kan dit extra verlies aan longfunctie leiden tot ademhalingsproblemen. Ook kan het profiel van de kleine, scherpe deeltjes irritatie en krassen op het hoornvlies veroorzaken. Waardoor mensen minder goed gaan zien.

Als gevolg van asregen kunnen oogsten tot in wijde omtrek worden vernietigd. Daarnaast worden akkers vaak enkele jaren onbruikbaar, omdat de as schadelijke stoffen als zwavel bevat. Ook de locale natuur kan schade ondervinden, wanneer het wordt bedekt onder een laag as.

De kleinste asdeeltjes kunnen jarenlang in de stratosfeer (hoog in de atmosfeer) aanwezig blijven. Daar worden deze deeltjes vervolgens door de wind over de hele wereld verspreid. Asdeeltjes in de atmosfeer kunnen bijdragen aan spectaculaire rode zonsopkomsten en zonsondergangen.