Een vulkanische vlakte is een verhoogd vlak gebied dat is ontstaan door vulkanische activiteit. Vulkanische vlakten kunnen zich over oppervlakten van vele duizenden vierkante kilometer uitstrekken.
Het grootste deel van het oppervlak op aarde bestaat uit vulkanische vlakten. Een voorbeeld hiervan is de oceanische korst die ontstaat bij het uiteendrijven van platen. Daarnaast bestaan er ook grote vulkanische vlakten op continentale korst, zoals de Snake River Plains in de USA. Deze uitgestrekte vulkanische vlakten worden ook wel basaltvelden of vloedbasalt genoemd. Ongeveer 80% van het landoppervlakte is gevormd door vulkanische erupties.
Er zijn twee hoofdtypen vulkanische vlaktes te onderscheiden:
Lavavlaktes
Lavavlaktes worden gevormd door zeer vloeibare basaltische lava, die een lage viscositeit heeft. Daardoor kunnen opgeloste vulkanische gassen gemakkelijker ontsnappen. Daarmee vormt dit type lava rustig verlopende effusieve erupties. Wanneer grote hoeveelheden van dit type lava uit meerdere openingen of scheuren stroomt, leidt dit tot uitgestrekte lavastromen die het oorspronkelijke landschap bedekken. Lavavlaktes kunnen lavavelden, sintelkegels, schildvulkanen, spleetvulkanen en andere vulkanische kenmerken bevatten. Een voorbeeld is de Level Mountain schildvulkaan in Brits-Columbia, Canada. Sommige grote lavavlaktes, zoals het oude Thuleaanse Plateau, bedekten ooit enorme gebieden.
Pyroclastische vlaktes
Pyroclastische vlaktes ontstaan door enorme pyroclastische stromen van vulkanische as, tefra en ander fragmentarisch vulkanisch materiaal. Het onderliggende gesteente bestaat uit pyroclastisch gesteente, waaronder verharde aslagen (tuffen). Deze vlaktes worden ook ignimbrietplateaus genoemd. Voorbeelden zijn de Shirasu-Daichi in zuidelijk Kyūshū, Japan, en het Noordereiland Vulkanisch Plateau in Nieuw-Zeeland.
