De beste informatie over vulkanen in het Nederlands

Home

Geologie

Vulkanen

Begrippen

Home » Overigen » begrippenlijst

begrippenlijst

In onderstaande artikelen worden enkele begrippen verduidelijkt, die met geologie, vulkanisme en vulkanen te maken hebben.

Vorige Volgende
Krater van een meteorietinslag in Arizona, Verenigde Staten, genaamd Barringerkater. De meteorietinslag vond zo'n 50.000 jaar geleden plaats. De inslagkrater is 1.600 meter in diameter en zo'n 120 meter diep.

Meteorietinslag

Een meteorietinslag is een botsing van een meteoroïde met het aardoppervlak. De meeste meteoroïden verbranden vrijwel volledig in de dampkring door wrijving. Zodra de meteoroïde door de atmosfeer valt en niet helemaal verdampt, noemen we het een meteoriet. Dit artikel verduidelijkt het begrip meteorietinslag.

Lees verder …
Wereldkaart die de verspreiding van Mid-oceanische ruggen over de wereld toont.

mid-oceanische rug

Een mid-oceanische rug, spreidingsrug, of spreidingszone is een onderwatergebergte ontstaan door de beweging van tektonische platen. Dit artikel verduidelijkt het begrip mid-oceanische rug.

Lees verder …
Foto van een moddervulkaan in Gobustan, Azerbeidzjan

Moddervulkaan

Een moddervulkaan (of modderbron) is een vulkaan-achtige structuur die bestaat uit modder en gas dat vanuit een ondergronds modderreservoir naar buiten stroomt. Dit artikel verduidelijkt het begrip moddervulkaan.

Lees verder …
Vulkaanuitbarsting van het Pelée-eruptie type. Peléeaanse eruptie zijn een explosief en krachtig eruptietype. Erupties vinden plaats als één grote explosie in plaats van meerdere kleinere. Ze worden gekenmerkt door het ontstaan van pyroclastische stromen en lavakoepels. De pyroclastische stromen dalen met grote snelheid van de vulkaanhellingen af en maken vulkaanuitbarstingen van dit type tot één van de gevaarlijkste ter wereld. Daarnaast kan er een eruptiekolom van as en gas ontstaan die tot meerdere kilometers hoog kan reiken. Dit eruptietype kan voorkomen bij stratovulkanen met visceuze magma.

Pelée-type eruptie

Peléeaanse erupties zijn een explosief eruptietype. Ze worden gekenmerkt door vorming van lavakoepels en dodelijke pyroclastische stromen. Dit artikel verduidelijkt het begrip Pelée-type eruptie.

Lees verder …
Animatie van platentektoniek. Reconstructie van hoe de aardkorst is ontwikkeld van 150 miljoen jaar geleden tot nu.

platentektoniek

Platentektoniek is een wetenschappelijke theorie, die de bewegingen van de tektonische platen (waaruit de aardkorst bestaat) verklaart. Dit artikel verduidelijkt het begrip platentektoniek.

Lees verder …
Vulkaanuitbarsting van het Pliniaanse eruptie type. Plinische erupties zijn een extreem krachtig eruptietype. Ze worden gekenmerkt door een gigantische explosie waarbij as en gassen hoog de atmosfeer in worden geblazen. Hierbij ontstaat een eruptiekolommen (van 10 km tot meer dan 40 km hoog), asregens en pyroclastische stromen. Bij grote erupties kan caldera-vorming en zelfs een klimaatinvloed optreden. Dit eruptietype komt voor bij stratovulkanen met zeer visceuze magma.

Plinische eruptie

Pliniaanse erupties zijn een extreem explosief type vulkaanuitbarsting, gekenmerkt door hoge eruptiekolommen, asregens en pyroclastische stromen. Dit artikel verduidelijkt het begrip Plinische eruptie.

Lees verder …
Foto van een vulkaanuitbarsting in Guatemala toont hoe pyroclastisch materiaal de lucht in wordt geslingerd.

Pyroclastisch materiaal (tefra)

Pyroclastisch materiaal is vulkanisch gesteente dat bij erupties wordt uitgeworpen. Dit artikel verduidelijkt het begrip pyroclastisch materiaal.

Lees verder …
Foto van een pyroclastische stroom (gloedwolk) bij uitbarsting van de Mayon vulkaan in de Filipijnen (1984).

pyroclastische stroom

Een pyroclastische stroom is een snel bewegende stroom van heet gas en vulkanisch materiaal, die over de grond stroomt, weg van een vulkaan. Pyroclastische stromen bereiken snelheden van gemiddeld 100 km/u (oplopend tot 700 km/u) en temperaturen rond de 1.000 °C. Vanwege hun snelheid, temperatuur en vernietigende kracht worden pyroclastische stromen beschouwd als het dodelijkste vulkanische gevaar. Dit artikel verduidelijkt het begrip pyroclastische stroom.

Lees verder …
Ring van Vuur (het donkerroze gearceerde gebied): gebied rondom de Grote Oceaan waar veel vulkanen en aardbevingen voorkomen, veroorzaakt door diverse subductiezones van tektonische platen. De Ring van Vuur loopt van Nieuw Zeeland naar Indonesië, de Filipijnen, Japan, Alaska en de westkust van Canada, de Verenigde Staten, Mexico, Midden-Amerika en Zuid-Amerika. De totale lengte van de Ring van Vuur is ongeveer 40.000 km.

Ring van Vuur

De Ring van Vuur (ook bekend als de Pacifische Ring van Vuur) is een hoefijzervormige tektonische gordel van vulkanen en aardbevingen. Het is ongeveer 40.000 km lang en omringt het grootste deel van de Grote Oceaan. Dit artikel verduidelijkt het begrip Ring van Vuur.

Lees verder …
Illustratie toont dwarsdoorsnede van een schildvulkaan. Centraal zien we een kraterpijp gevuld met magma. Een zachte helling vormt zich door de basaltische samenstelling van de lavastroom.

Schildvulkaan

Een schildvulkaan is een vulkaan type dat bekend staat om zijn brede, lage kegelvorm met zeer flauwe hellingen. Dit artikel verduidelijkt het begrip schildvulkaan.

Lees verder …
Een voorbeeld van fluviatiele sedimenten zijn deze rivierstenen, met een afgeronde vorm als gevolg van de manier waarop deze stenen zijn vervoerd.

Sedimentatie

Sedimentatie is het geologische proces waarbij sediment zich afzet en ophoopt. Dit artikel verduidelijkt het begrip sedimentatie.

Lees verder …
Illustratie van een dwarsdoorsnede van een sintelkegel. Sintelkegels ontstaan als er geen grote lavastromen uit de vulkaan komen, maar enkel vulkanische as en vulkanisch gesteente. Zo vormt zich een vulkaan met zeer steile hellingen (steiler dan die van de stratovulkaan).

sintelkegel

Een sintelkegel is een kleine, steile, kegelvormige vulkaan opgebouwd uit pyroclastisch materiaal. Ze hebben explosieve erupties en ontstaan op diverse plaatgrenzen. Dit artikel verduidelijkt het begrip sintelvulkaan.

Lees verder …
Vorige Volgende